Biografie (Nederlands)

Cornelis Dopper, geboren op 7 februari 1870 te Stadskanaal, was in zijn tijd een bekend en geliefd componist, dirigent en muziekpedagoog. Hij studeerde aan het Conservatorium van Leipzig o.m. bij Carl Reinecke. Na zijn studie vestigde hij zich, na een korte periode in Hoogezand-Sappemeer, in de stad Groningen. Enkele jaren na de Haagse première van zijn eerste opera, De blinde van Castel Cuillé, in 1894, trad hij in dienst van de Nederlandse Opera te Amsterdam, waar hij werkzaam was als violist, repetitor en dirigent.

In de jaren 1904-1905, na het faillissement van de Nederlandse Opera, werkte hij als freelance journalist en muziekrecensent voor De Echo en Het Leven. Van 1906 tot 1908 was hij verbonden aan de Savage Opera Company, een rondreizend operagezelschap, waarmee hij tournees maakte door de Verenigde Staten, Canada en Mexico. In 1908 werd Dopper aangesteld als tweede dirigent van het Concertgebouworkest onder Willem Mengelberg. Hij bleef er werkzaam tot zijn pensionering in 1931. Wegens zijn grote verdiensten prijkt Doppers naam tot op de dag van vandaag op de balustrade van het balkon in het Concertgebouw tussen de groten van zijn tijd. Cornelis Dopper heeft meer dan honderd composities op zijn naam staan, waarvan slechts enkele in druk verschenen. Wegens zijn liefde voor het Nederlandse volkslied, de Nederlandse cultuur en het Nederlandse landschap is hij wel de meest ‘Hollandse’ van de ‘Hollandse’ componisten genoemd. De titels van zijn symfonieën getuigen daarvan: ‘Rembrandt’symfonie‘Amsterdamse’ symfonie,‘Zuiderzee’symfonie.

Behalve zeven symfonieën schreef Dopper vele andere orkestwerken. Daarvan is deCiaconna gotica het meest beroemd geworden. Dit werk is in alle grote concertzalen van de wereld uitgevoerd onder beroemde dirigenten als Willem Mengelberg, Karl Muck en Pierre Monteux. Enkele jaren voor zijn dood componeerde hij een Requiem. Naast composities voor orkest en vier opera’s schreef Dopper ook kamermuziek, waaronder een Strijkkwartet, een Vioolsonate en een Sextet voor blazers en piano. Doppers belangstelling voor de muzikale vorming van de jeugd vormde de aanleiding tot het schrijven van een groot aantal composities voor kinderkoor, zoals De wilgen,De zeven boevenTom en Tim, werkjes, die in zijn tijd razend populair waren. Hij overleed op 18 september 1939 te Amsterdam.

Bibliografie

J. Stam en I. Datema, Cornelis Dopper. Lijst van composities en geannoteerde bibliografie, (List of Compositions and Annotated Bibliography),  Stichting Cornelis Dopper (Cornelis Dopper Foundation), 1993.
J. Stam, Schitteren op de tweede rang. Cornelis Dopper (1870-1939), zijn leven, werk en wereld, Stichting Cornelis Dopper
(Cornelis Dopper Foundation), 2002.
J. Stam, Schitteren op de tweede rang, Biografie Cornelis Dopper (1870-1939), componist, dirigent en pedagoog, Bedum: Uitgeverij Profiel, 2009.

Discografie

Zuiderzee Symfonie and Ciaconna gotica,  Netherlands Radio Symphony Orchestra – Kees Bakels, NM Classics, 92060, 1995.
Second SymphonyPäân I & II, Residentie Orchestra, The Hague – Matthias Bamert, CHAN 9884, 2001.
Symphony No. 3 ‘Rembrandt’ and Symphony No. 6 ‘Amsterdam’,  Residentie Orchestra, The Hague – Matthias Bamert, CHAN 9923, 2002.
Ciaconna gotica, Concertgebouw Orchestra, Amsterdam – Willem Mengelberg, Teldec 243 723-2, 1940; ook op Audiophile Classics APL 101.541
Gothic Chaconne and ‘Zuiderzee’ Symphony, Concertgebouw Orchestra of Amsterdam, The Mengelberg Edition, Vol. 13, ADCD 119, 2001, Archive Documents.